The problemO problemaIl problemaEl problemaEl problema DiscoveryDiscoveryDiscoveryDiscoveryDiscovery AutomationAutomatizaçãoAutomazioneAutomatizaciónAutomatització ResultsResultadosRisultatiResultadosResultats

Product Lead · Fintech · CDMXProduct Lead · Fintech · CDMXProduct Lead · Fintech · CDMXProduct Lead · Fintech · CDMXProduct Lead · Fintech · CDMX

There are bottlenecks
no UX can solve.
Há estrangulamentos
que nenhuma UX consegue resolver.
Ci sono colli di bottiglia
che nessuna UX può risolvere.
Hay cuellos de botella
que ninguna UX puede resolver.
Hi ha colls d'ampolla
que cap UX pot resoldre.

This case is about recognising when the retention problem is not one of design but of architecture — how to quantify the business impact, and how to make the decision no one wants to make.Este caso trata de como reconhecer quando o problema de retenção não é de design mas de arquitetura — como quantificar o impacto no negócio, e como tomar a decisão que ninguém quer tomar.Questo caso riguarda come riconoscere quando il problema di retention non è di design ma di architettura — come quantificare l'impatto sul business, e come prendere la decisione che nessuno vuole prendere.Este caso trata de cómo reconocer cuando el problema de retención no es de diseño sino de arquitectura, así como de cómo cuantificar el impacto en el negocio, y tomar la decisión que nadie quiere tomar.Aquest cas tracta de com reconèixer quan el problema de retenció no és de disseny sinó d'arquitectura — com quantificar l'impacte en el negoci, i com prendre la decisió que ningú vol prendre.

Nómada Fintech · Ciudad de México RolePapelRuoloRolRol Product Lead PeriodPeríodoPeriodoPeríodoPeríode March – December 2025Março – Dezembro 2025Marzo – Dicembre 2025Marzo – Diciembre 2025Març – Desembre 2025 MarketMercadoMercatoMercadoMercat Freelancers & micro-SMEs MXAutónomos e micropymes MXAutonomi e micro-PMI MXAutónomos y micropymes MXAutònoms i micropymes MX
Onboarding activationAtivação onboardingAttivazione onboardingActivación onboardingActivació onboarding
29% → 81%
MRR (10 months)MRR (10 meses)MRR (10 mesi)MRR (10 meses)MRR (10 mesos)
$31K → $287K MXN
Monthly churnChurn mensalChurn mensileChurn mensualChurn mensual
19% → 4.8%
Onboarding timeTempo de onboardingTempo di onboardingTiempo de onboardingTemps d'onboarding
47 min → 3.5 min

A market of 4.3 million
with no real solution.
Um mercado de 4,3 milhões
sem solução real.
Un mercato di 4,3 milioni
senza una soluzione reale.
Un mercado de 4,3 millones
sin solución real.
Un mercat de 4,3 milions
sense solució real.

Ciudad de México · Colonia Roma · Atardecer

Foto 1 — Ciudad de México · Contexto

Mexico City · Target market: 4.3M registered self-employed individuals with business activity at the SATCidade do México · Mercado alvo: 4,3M de pessoas singulares com atividade empresarial registadas no SATCittà del Messico · Mercato target: 4,3 milioni di persone fisiche con attività imprenditoriale registrate presso il SATCiudad de México · Mercado objetivo: 4,3M de personas físicas con actividad empresarial registradas ante el SATCiutat de Mèxic · Mercat objectiu: 4,3M de persones físiques amb activitat empresarial registrades al SAT

Mexico has 4.3 million people registered as self-employed individuals at the SAT. Freelancers, consultants, small service businesses. 78% have no in-house accountant. 91% manage their tax obligations manually — spreadsheets, WhatsApp with a relative who "knows numbers", or simply ignoring the problem until the tax authority calls.O México tem 4,3 milhões de pessoas registadas como pessoas singulares no SAT. Freelancers, consultores, pequenos negócios de serviços. 78% não têm contabilista próprio. 91% gerem as suas obrigações fiscais manualmente — folhas de cálculo, WhatsApp com um familiar que "percebe de números", ou simplesmente ignorando o problema até o fisco ligar.Il Messico ha 4,3 milioni di persone registrate come persone fisiche presso il SAT. Freelance, consulenti, piccole imprese di servizi. Il 78% non ha un commercialista interno. Il 91% gestisce i propri obblighi fiscali manualmente — fogli di calcolo, WhatsApp con un parente che "se ne intende di numeri", o semplicemente ignorando il problema finché il fisco non chiama.México tiene 4,3 millones de personas registradas como personas físicas con actividad empresarial ante el SAT. Son freelancers, consultores, pequeños negocios de servicios. El 78% no tiene contador propio. El 91% gestiona sus obligaciones fiscales de forma manual — hojas de cálculo, WhatsApp con algún familiar que "sabe de números", o simplemente ignorando el problema hasta que Hacienda llama.Mèxic té 4,3 milions de persones registrades com a persones físiques al SAT. Freelancers, consultors, petits negocis de serveis. El 78% no té comptable propi. El 91% gestiona les seves obligacions fiscals de forma manual — fulls de càlcul, WhatsApp amb un familiar que "sap de números", o simplement ignorant el problema fins que Hisenda truca.

Nómada was built to solve it: an app that centralised income, expenses, invoices and tax obligations in a single interface. Designed to operate without an accountant.A Nómada nasceu para resolver isso: uma app que centralizasse receitas, despesas, faturas e obrigações fiscais numa única interface. Concebida para operar sem contabilista.Nómada è nata per risolverlo: un'app che centralizzasse entrate, uscite, fatture e obblighi fiscali in un'unica interfaccia. Concepita per operare senza commercialista.Nómada nació para resolverlo: una app que centralizara ingresos, gastos, facturas y obligaciones fiscales en un solo lugar, con lenguaje humano y sin jerga contable. El problema era real y el mercado, enorme.Nómada va néixer per resoldre-ho: una app que centralitzés ingressos, despeses, factures i obligacions fiscals en una sola interfície. Concebuda per operar sense comptable.

In the first four months, the numbers seemed to confirm it. 1,800 registered users, over 150 paying, positive App Store reviews. The team was talking about scaling the acquisition channel. But there was one metric no one had seriously calculated.Nos primeiros quatro meses, os números pareciam confirmá-lo. 1.800 utilizadores registados, mais de 150 pagantes, avaliações positivas na App Store. A equipa falava de escalar o canal de aquisição. Mas havia uma métrica que ninguém tinha calculado a sério.Nei primi quattro mesi, i numeri sembravano confermarlo. 1.800 utenti registrati, oltre 150 a pagamento, recensioni positive sull'App Store. Il team parlava di scalare il canale di acquisizione. Ma c'era una metrica che nessuno aveva calcolato seriamente.En los primeros cuatro meses, los números parecían confirmarlo. 1.800 usuarios registrados, >150 de pago, MRR en crecimiento sostenido. Las reseñas en la App Store eran positivas. El equipo hablaba de escalar el canal de adquisición. Pero había una métrica que nadie había calculado en serio.En els primers quatre mesos, els números semblaven confirmar-ho. 1.800 usuaris registrats, més de 150 de pagament, ressenyes positives a l'App Store. L'equip parlava d'escalar el canal d'adquisició. Però hi havia una mètrica que ningú havia calculat seriosament.

Forty-seven
minutes.
Quarenta e sete
minutos.
Quarantasette
minuti.
Cuarenta y siete
minutos.
Quaranta-set
minuts.

The first week was dedicated entirely to going through the onboarding flow as a new user. The goal was not to evaluate the UX — it was to measure the real activation time.A primeira semana foi dedicada inteiramente a percorrer o fluxo de onboarding como novo utilizador. O objetivo não era avaliar a UX — era medir o tempo real de ativação.La prima settimana è stata dedicata interamente a percorrere il flusso di onboarding come nuovo utente. L'obiettivo non era valutare la UX — era misurare il tempo reale di attivazione.La primera semana se dedicó íntegramente a recorrer el flujo de onboarding como usuario nuevo. El objetivo era llegar al primer momento de valor: ver la situación fiscal real en un dashboard.La primera setmana es va dedicar íntegrament a recórrer el flux d'onboarding com a usuari nou. L'objectiu no era avaluar la UX — era mesurar el temps real d'activació.

Week 1 findingDescoberta semana 1Scoperta settimana 1Hallazgo semana 1Troballa setmana 1

The full process took 47 minutes and 12 seconds from registration to the first working dashboard. For a user profile with relatively simple tax data and prior experience with similar platforms.O processo completo demorou 47 minutos e 12 segundos desde o registo até ao primeiro dashboard funcional. Para um perfil com dados fiscais relativamente simples e experiência prévia com plataformas similares.Il processo completo ha richiesto 47 minuti e 12 secondi dalla registrazione al primo dashboard funzionante. Per un profilo con dati fiscali relativamente semplici ed esperienza pregressa con piattaforme simili.El proceso completo tardó 47 minutos y 12 segundos desde el registro hasta el primer dashboard funcional. Para un perfil con datos fiscales relativamente simples y experiencia previa con plataformas similares.El procés complet va trigar 47 minuts i 12 segons des del registre fins al primer dashboard funcional. Per a un perfil amb dades fiscals relativament simples i experiència prèvia amb plataformes similars.

The process required the user to: enter the SAT portal (which required CIEC or e.firma), navigate to the CFDI download section, manually download each invoice in XML format, and import them one by one into the app. The UX was not bad — the process itself was.O processo exigia ao utilizador: entrar no portal do SAT (que requeria CIEC ou e.firma), navegar até à secção de descarga de CFDIs, descarregar manualmente cada fatura em formato XML e importá-las uma a uma na app. A UX não era má — era o próprio processo.Il processo richiedeva all'utente di: accedere al portale SAT (che richiedeva CIEC o e.firma), navigare fino alla sezione di download dei CFDI, scaricare manualmente ogni fattura in formato XML, importarle una per una nell'app. La UX non era cattiva — era il processo in sé.El proceso exigía al usuario: entrar al portal del SAT (que requería CIEC o e.firma), navegar hasta la sección de descarga de CFDIs, seleccionar el rango de fechas, descargar el archivo ZIP, descomprimirlo localmente, subir los archivos XML uno a uno a Nómada, y luego categorizar manualmente cada transacción.El procés exigia a l'usuari: entrar al portal del SAT (que requeria CIEC o e.firma), navegar fins a la secció de descàrrega de CFDIs, descarregar manualment cada factura en format XML, importar-les una a una a l'app. La UX no era dolenta — era el procés en si.

A freelancer with normal activity generated between 40 and 200 CFDIs per quarter. The team knew this. They called it "the onboarding problem". They had UX improvements in the backlog to make it "more intuitive". But the friction was not a design problem — it was structural. The process was not complicated because of the interface. It was complicated because it was manual and depended on a government portal that changed its structure without warning.Um freelancer com atividade normal gerava entre 40 e 200 CFDIs por trimestre. A equipa sabia. Chamavam-lhe "o problema do onboarding". Tinham melhorias de UX no backlog para o tornar "mais intuitivo". Mas o atrito não era de design — era estrutural. O processo não era complicado por causa da interface. Era complicado porque era manual e dependia de um portal governamental que mudava a sua estrutura sem aviso prévio.Un freelancer con attività normale generava tra 40 e 200 CFDI al trimestre. Il team lo sapeva. Lo chiamavano "il problema dell'onboarding". Avevano miglioramenti UX nel backlog per renderlo "più intuitivo". Ma l'attrito non era di design — era strutturale. Il processo non era complicato per via dell'interfaccia. Era complicato perché era manuale e dipendeva da un portale governativo che cambiava la sua struttura senza preavviso.Un freelancer con actividad normal generaba entre 40 y 200 CFDIs al trimestre. El equipo lo conocía. Lo llamaban "el problema del onboarding". Tenían en el backlog mejoras de UX para hacerlo "más intuitivo". Pero la fricción no era de diseño — era estructural. El proceso no era complicado por la interfaz. Era complicado porque era manual y dependía de un portal gubernamental que cambiaba su estructura sin previo aviso.Un freelancer amb activitat normal generava entre 40 i 200 CFDIs al trimestre. L'equip ho sabia. L'anomenaven "el problema de l'onboarding". Tenien millores de UX al backlog per fer-ho "més intuïtiu". Però la fricció no era de disseny — era estructural. El procés no era complicat per la interfície. Era complicat perquè era manual i depenia d'un portal governamental que canviava la seva estructura sense previ avís.

Onboarding flow — Initial stateFluxo de onboarding — Estado inicialFlusso di onboarding — Stato inizialeFlujo de onboarding — Estado inicialFlux d'onboarding — Estat inicial
Register in NómadaRegisto na NómadaRegistrazione in NómadaRegistro en NómadaRegistre a Nómada
SAT Portal (CIEC)Portal SAT (CIEC)Portale SAT (CIEC)Portal SAT (CIEC)Portal SAT (CIEC)
Manual ZIP downloadDownload manual ZIPDownload manuale ZIPDescarga manual ZIPDescàrrega manual ZIP
Decompress locallyDescomprimir localmenteDecomprimere in localeDescomprimir localDescomprimir local
Upload XML one by oneCarregar XML um a umCaricare XML uno alla voltaSubir XML uno a unoPujar XML un a un
Categorise manuallyCategorizar manualmenteCategorizzare manualmenteCategorizar manualCategoritzar manual
Dashboard (47 min)Dashboard (47 min)Dashboard (47 min)Dashboard (47 min)Dashboard (47 min)
71% of users abandoned before reaching the dashboard71% dos utilizadores abandonavam antes de chegar ao dashboardIl 71% degli utenti abbandonava prima di raggiungere il dashboard71% de los usuarios abandonaba antes de llegar al dashboardEl 71% dels usuaris abandonava abans d'arribar al dashboard

The tap running
with the plug pulled out.
A torneira aberta
com a tampa tirada.
Il rubinetto aperto
con il tappo tolto.
El grifo abierto
con el tapón quitado.
L'aixeta oberta
amb el tap tret.

Looking at activation and retention metrics together, the pattern was clear:Olhando para as métricas de ativação e retenção em conjunto, o padrão era claro:Guardando insieme le metriche di attivazione e retention, il pattern era chiaro:Mirando las métricas de activación y retención juntas, el patrón era claro:Mirant les mètriques d'activació i retenció juntes, el patró era clar:

71%
Users who did not complete
onboarding
Utilizadores que não completaram
o onboarding
Utenti che non completavano
l'onboarding
Usuarios que no completaban
el onboarding
Usuaris que no completaven
l'onboarding
34%
Of those who finished,
did not return within 7 days
Dos que terminavam,
não voltavam em 7 dias
Di quelli che completavano,
non tornavano in 7 giorni
De los que sí terminaban,
no volvían en 7 días
Dels que sí acabaven,
no tornaven en 7 dies
19%
Real monthly
churn
Churn mensal
real
Churn mensile
reale
Churn mensual
real
Churn mensual
real

The product solved a real problem in a way that made the process more painful than the original problem. Scaling acquisition only increased the water being lost down the drain.O produto resolvia um problema real de uma forma que tornava o processo mais doloroso do que o problema original. Escalar a aquisição só aumentava a água que se perdia pelo ralo.Il prodotto risolveva un problema reale in un modo che rendeva il processo più doloroso del problema originale. Scalare l'acquisizione aumentava solo l'acqua che si perdeva nello scarico.El producto resolvía un problema real de forma que hacía el proceso más doloroso que el problema original. Escalar la adquisición solo aumentaba el agua que se perdía por el desagüe.El producte resolia un problema real d'una manera que feia el procés més dolorós que el problema original. Escalar l'adquisició només augmentava l'aigua que es perdia pel desaigüe.

"The user's expectation was automation.
The product delivered organisation.
The gap between the two was churn."
"A expectativa do utilizador era automação.
O produto entregava organização.
A distância entre ambos era o churn."
"L'aspettativa dell'utente era l'automazione.
Il prodotto offriva organizzazione.
La distanza tra le due era il churn."
"La expectativa del usuario era automatización.
El producto entregaba organización.
La distancia entre ambas cosas era el churn."
"L'expectativa de l'usuari era automatització.
El producte lliurava organització.
La distància entre tots dos era el churn."

18 calls.
One consistent pattern.
18 chamadas.
Um padrão consistente.
18 chiamate.
Un pattern consistente.
18 llamadas.
Un patrón consistente.
18 trucades.
Un patró consistent.

Freelancer mexicana trabajando · CDMX

Foto 2 — Research de usuarios

Typical profile: freelancer or micro-SME with active tax obligations and no in-house accountantPerfil típico: freelancer ou micro-PME com obrigações fiscais ativas e sem contabilista internoProfilo tipico: freelancer o micro-PMI con obblighi fiscali attivi e senza commercialista internoEl perfil típico: freelancer o micropyme con obligaciones fiscales activas y sin contador propioPerfil típic: freelancer o micropyme amb obligacions fiscals actives i sense comptable propi

I designed an interview protocol with three segments: users who had completed onboarding and were still active, users who had abandoned during onboarding, and users who had completed the process but cancelled within the first month.Desenhei um protocolo de entrevistas com três segmentos: utilizadores que tinham completado o onboarding e continuavam ativos, utilizadores que tinham abandonado durante o onboarding, e utilizadores que tinham completado o processo mas cancelado no primeiro mês.Ho progettato un protocollo di interviste con tre segmenti: utenti che avevano completato l'onboarding e erano ancora attivi, utenti che avevano abbandonato durante l'onboarding, e utenti che avevano completato il processo ma cancellato entro il primo mese.Diseñé un protocolo de entrevistas con tres segmentos: usuarios que habían completado el onboarding y seguían activos, usuarios que habían abandonado durante el onboarding, y usuarios que habían completado el proceso pero habían cancelado dentro del primer mes.Vaig dissenyar un protocol d'entrevistes amb tres segments: usuaris que havien completat l'onboarding i seguien actius, usuaris que havien abandonat durant l'onboarding, i usuaris que havien completat el procés però havien cancel·lat en el primer mes.

The central question was not "what would you improve about the product?" It was, essentially: "Tell me how you managed your invoices before downloading Nómada."A pergunta central não era "o que melhorarias no produto?" Era, basicamente: "Conta-me como gerías as tuas faturas antes de descarregares o Nómada."La domanda centrale non era "cosa miglioreresti del prodotto?" Era, fondamentalmente: "Dimmi come gestivi le tue fatture prima di scaricare Nómada."La pregunta central no era "¿qué mejorarías del producto?" Era, básicamente: "Cuéntame cómo gestionabas tus facturas antes de descargarte Nómada."La pregunta central no era "què milloraries del producte?" Era, bàsicament: "Explica'm com gestionaves les teves factures abans de descarregar-te Nómada."

Pattern — churned usersPadrão — utilizadores que saíramPattern — utenti churneatiPatrón — usuarios churneadosPatró — usuaris que van abandonar

The description was consistent across all cases: "I thought it was going to be like a bank, that everything would arrive on its own." None of them knew they would have to do manual work to make the product function. The unmet expectation was not one of design — it was one of value proposition. Entirely.A descrição era consistente em todos os casos: "Pensei que ia ser como um banco, que tudo chegava sozinho." Nenhum sabia que teria de fazer trabalho manual para que o produto funcionasse. A expectativa não cumprida não era de design — era de proposta de valor. Completamente.La descrizione era consistente in tutti i casi: "Pensavo fosse come una banca, che tutto arrivasse da solo." Nessuno sapeva che avrebbe dovuto fare lavoro manuale perché il prodotto funzionasse. L'aspettativa non soddisfatta non era di design — era di proposta di valore. Completamente.La descripción era consistente en todos los casos: "Pensé que iba a ser como un banco, que todo llega solo." Ninguno sabía que iba a tener que hacer trabajo manual para que el producto funcionara. La expectativa no cumplida no era de diseño — era de propuesta de valor. Completamente.La descripció era consistent en tots els casos: "Vaig pensar que anava a ser com un banc, que tot arribava sol." Cap d'ells sabia que hauria de fer treball manual perquè el producte funcionés. L'expectativa no complerta no era de disseny — era de proposta de valor. Completament.

Pattern — active usersPadrão — utilizadores ativosPattern — utenti attiviPatrón — usuarios activosPatró — usuaris actius

Users who had not abandoned all shared one characteristic: they had found a way to make the process less painful on their own. A third-party script to download CFDIs in bulk. A virtual assistant that did the download. A developer who had built their own bot to automate it...Os utilizadores que não tinham abandonado tinham todos uma característica em comum: tinham encontrado uma forma de tornar o processo menos doloroso por conta própria. Um script de terceiros para descarregar CFDIs em lote. Um assistente virtual que fazia a descarga. Um programador que tinha construído o seu próprio bot para automatizá-lo...Gli utenti che non avevano abbandonato avevano tutti una caratteristica in comune: avevano trovato un modo per rendere il processo meno doloroso da soli. Uno script di terze parti per scaricare i CFDI in blocco. Un assistente virtuale che effettuava il download. Un programmatore che aveva costruito il proprio bot per automatizzarlo...Los usuarios que no habían abandonado tenían todos una característica en común: habían encontrado una forma de hacer el proceso menos doloroso por su cuenta. Un script de terceros para descargar CFDIs en lote. Un asistente virtual que hacía la descarga. Un programador que había construido su propio bot para automatizarlo...Els usuaris que no havien abandonat tenien tots una característica en comú: havien trobat una manera de fer el procés menys dolorós pel seu compte. Un script de tercers per descarregar CFDIs en lot. Un assistent virtual que feia la descàrrega. Un programador que havia construït el seu propi bot per automatitzar-ho...

In the ninth interview, a designer from Guadalajara with three months of active use summarised the problem with clinical precision:Na nona entrevista, uma designer de Guadalajara com três meses de uso ativo sintetizou o problema com precisão clínica:Nella nona intervista, una designer di Guadalajara con tre mesi di utilizzo attivo ha sintetizzato il problema con precisione clinica:En la novena entrevista, una diseñadora de Guadalajara con tres meses de uso activo sintetizó el problema con una sola frase:A la novena entrevista, una dissenyadora de Guadalajara amb tres mesos d'ús actiu va sintetitzar el problema amb precisió clínica:

"I pay because the dashboard is great. But if one day someone does the same thing without me having to download anything, I'm gone.""Pago porque o dashboard é muito bom. Mas se um dia alguém fizer o mesmo sem eu ter de descarregar nada, vou-me embora.""Pago perché la dashboard è ottima. Ma se un giorno qualcuno fa lo stesso senza che io debba scaricare nulla, me ne vado.""Pago porque el dashboard está muy bien. Pero si algún día alguien hace lo mismo sin que yo tenga que descargar las facturas a mano, me cambio ese mismo día.""Pago perquè el dashboard és molt bo. Però si algun dia algú fa el mateix sense que jo hagi de descarregar res, me'n vaig."

Active user · Designer · Guadalajara · Interview #9 of 18Utilizadora ativa · Designer · Guadalajara · Entrevista #9 de 18Utente attiva · Designer · Guadalajara · Intervista #9 di 18Usuaria activa · Diseñadora · Guadalajara · Entrevista #9 de 18Usuària activa · Dissenyadora · Guadalajara · Entrevista #9 de 18

AI not as a feature.
As an unblocker.
A IA não como funcionalidade.
Como desbloqueador.
L'IA non come feature.
Come sblocco.
La IA no como feature.
Como desbloqueador.
La IA no com a feature.
Com a desbloqueador.

The argument was not "add AI because it's trendy". It was the opposite: there was an operational bottleneck constraining activation, destroying retention, and making the product structurally inferior to the alternative of… literally using nothing. Automation was the only solution that could remove it without requiring SAT's cooperation or changing user behaviour.O argumento não era "adicionar IA porque está na moda". Era o contrário: havia um estrangulamento operacional que limitava a ativação, destruía a retenção e tornava o produto estruturalmente inferior à alternativa de… literalmente não usar nada. A automatização era a única solução que podia eliminá-lo sem precisar da colaboração do SAT nem mudar o comportamento do utilizador.L'argomento non era "aggiungere l'IA perché è di moda". Era il contrario: c'era un collo di bottiglia operativo che limitava l'attivazione, distruggeva la retention e rendeva il prodotto strutturalmente inferiore all'alternativa di… letteralmente non usare nulla. L'automazione era l'unica soluzione che poteva eliminarlo senza richiedere la collaborazione del SAT né cambiare il comportamento dell'utente.El argumento no era "añadir IA porque está de moda". Era el contrario: había un cuello de botella operacional que limitaba la activación, destruía la retención y hacía el producto estructuralmente inferior a la alternativa de... literalmente no usar nada. La automatización era la única solución que podía eliminarlo sin necesitar la colaboración del SAT ni cambiar el comportamiento del usuario.L'argument no era "afegir IA perquè està de moda". Era el contrari: hi havia un coll d'ampolla operacional que limitava l'activació, destruïa la retenció i feia el producte estructuralment inferior a l'alternativa de... literalment no usar res. L'automatització era l'única solució que podia eliminar-lo sense necessitar la col·laboració del SAT ni canviar el comportament de l'usuari.

The technical solution existed and was viable: the SAT API allowed direct CFDI querying via RFC and CIEC credentials. With that connection, Nómada could automatically download, read, classify and reconcile all issued and received invoices. The user connected their credentials once. The system did the rest.A solução técnica existia e era viável: a API do SAT permitia a consulta direta de CFDIs mediante RFC e CIEC. Com essa ligação, a Nómada podia descarregar, ler, classificar e conciliar automaticamente todas as faturas emitidas e recebidas. O utilizador ligava as suas credenciais uma vez. O sistema fazia o resto.La soluzione tecnica esisteva ed era fattibile: l'API del SAT permetteva la consultazione diretta dei CFDI tramite RFC e CIEC. Con quella connessione, Nómada poteva scaricare, leggere, classificare e riconciliare automaticamente tutte le fatture emesse e ricevute. L'utente collegava le proprie credenziali una volta. Il sistema faceva il resto.La solución técnica existía y era viable: la API del SAT permitía consulta directa de CFDIs mediante RFC y CIEC. Con esa conexión, Nómada podía descargar, leer, clasificar y conciliar automáticamente todas las facturas emitidas y recibidas. El usuario conectaba sus credenciales una vez. El sistema hacía el resto.La solució tècnica existia i era viable: la API del SAT permetia consulta directa de CFDIs mitjançant RFC i CIEC. Amb aquesta connexió, Nómada podia descarregar, llegir, classificar i conciliar automàticament totes les factures emeses i rebudes. L'usuari connectava les seves credencials una vegada. El sistema feia la resta.

Equipo startup Ciudad de México

Foto 3 — Equipo y proceso

There was a real technical risk: the SAT API was notoriously unstable and its responses required complex parsing. The engineering team estimated ten weeks to reach 94% accuracy in automatic classification — the minimum required to launch in production.Havia um risco técnico real: a API do SAT era notoriamente instável e as suas respostas requeriam parsing complexo. A equipa de engenharia estimou dez semanas para atingir 94% de precisão na classificação automática — o mínimo para lançar em produção.C'era un rischio tecnico reale: l'API del SAT era notoriamente instabile e le sue risposte richiedevano un parsing complesso. Il team di ingegneria stimò dieci settimane per raggiungere il 94% di precisione nella classificazione automatica — il minimo per lanciare in produzione.Había un riesgo técnico real: la API del SAT era notoriamente inestable y sus respuestas requerían parsing complejo. El equipo de ingeniería estimó diez semanas para llegar al 94% de precisión en la clasificación automática — el mínimo para lanzar en producción.Hi havia un risc tècnic real: la API del SAT era notòriament inestable i les seves respostes requerien parseo complex. L'equip d'enginyeria va estimar deu setmanes per arribar al 94% de precisió en la classificació automàtica — el mínim per llançar en producció.

Scenario A — UX onlyCenário A — Apenas UXScenario A — Solo UXEscenario A — Solo UXEscenari A — Només UX

Projected activationAtivação projetadaAttivazione proiettataActivación proyectadaActivació projectada
32% — marginal improvement32% — melhoria marginal32% — miglioramento marginale32% — mejora marginal32% — millora marginal
Monthly churnChurn mensalChurn mensileChurn mensualChurn mensual
19% structural. No solution without changing the model19% estrutural. Sem solução sem mudar o modelo19% strutturale. Nessuna soluzione senza cambiare il modello19% estructural. Sin solución sin cambiar el modelo19% estructural. Sense solució sense canviar el model
Breakeven
2,100 paying users.2.100 utilizadores pagantes.2.100 utenti paganti.2.100 usuarios de pago.2.100 usuaris de pagament. Required additional round not guaranteedRequeria ronda adicional não garantidaRichiedeva un round aggiuntivo non garantitoRequería ronda adicional no garantizadaRequeria ronda addicional no garantida

Scenario B — AI engineCenário B — Motor IAScenario B — Motore IAEscenario B — Motor IAEscenari B — Motor IA

Projected activationAtivação projetadaAttivazione proiettataActivación proyectadaActivació projectada
74% based on benchmarks from similar products with tax automation in Brazilbaseada em benchmarks de produtos similares com automatização fiscal no Brasilbasata su benchmark di prodotti simili con automazione fiscale in Brasilebasada en benchmarks de productos similares con automatización fiscal en Brasilbasada en benchmarks de productes similars amb automatització fiscal al Brasil
Monthly churnChurn mensalChurn mensileChurn mensualChurn mensual
5–7% estimated. High switching cost5–7% estimado. Alto custo de mudança5–7% stimato. Alto costo di switch5-7% estimado. Switching cost alto5–7% estimat. Alt cost de canvi
Breakeven
340 paying users.340 utilizadores pagantes.340 utenti paganti.340 usuarios de pago.340 usuaris de pagament. Achievable without an additional round. LTV 4.1× higherAlcançável sem ronda adicional. LTV 4,1× superiorRaggiungibile senza un round aggiuntivo. LTV 4,1× superioreAlcanzable sin ronda adicional. LTV 4,1× superiorAssolible sense ronda addicional. LTV 4,1× superior

The proposal was presented to the board in April 2025 with both financial scenarios compared over 18 months. Development was approved in that same session. Additional budget of over $40,000 USD to reinforce engineering for ten weeks.A proposta foi apresentada ao board em abril de 2025 com os dois cenários financeiros comparados a 18 meses. O desenvolvimento foi aprovado nessa mesma sessão. Orçamento adicional superior a 40.000 USD para reforçar a engenharia durante dez semanas.La proposta è stata presentata al board in aprile 2025 con i due scenari finanziari confrontati a 18 mesi. Lo sviluppo è stato approvato in quella stessa sessione. Budget aggiuntivo superiore a 40.000 USD per potenziare l'ingegneria per dieci settimane.La propuesta se presentó al board en abril de 2025 con los dos escenarios financieros comparados a 18 meses. El desarrollo fue aprobado en esa misma sesión. Presupuesto adicional superior a $40.000 USD para reforzar ingeniería durante diez semanas.La proposta es va presentar al board a l'abril de 2025 amb els dos escenaris financers comparats a 18 mesos. El desenvolupament es va aprovar en aquella mateixa sessió. Pressupost addicional superior a 40.000 USD per reforçar l'enginyeria durant deu setmanes.

Ten weeks.
Three non-negotiable principles.
Dez semanas.
Três princípios inegociáveis.
Dieci settimane.
Tre principi non negoziabili.
Diez semanas.
Tres principios no negociables.
Deu setmanes.
Tres principis no negociables.

01

The automation engine first, the dashboard secondO motor de automatização primeiro, o dashboard depoisIl motore di automazione prima, il dashboard dopoEl motor de automatización primero, el dashboard despuésEl motor d'automatització primer, el dashboard després

The automation was not an additional feature — it was the prerequisite for everything else. The onboarding, the dashboard and the full value proposition depended on the engine working before building anything else.A automatização não era uma funcionalidade adicional — era o pré-requisito de tudo o resto. O onboarding, o dashboard e a proposta de valor completa dependiam de que o motor funcionasse antes de construir qualquer outra coisa.L'automazione non era una feature aggiuntiva — era il prerequisito per tutto il resto. L'onboarding, il dashboard e la proposta di valore completa dipendevano dal fatto che il motore funzionasse prima di costruire qualsiasi altra cosa.La automatización no era una feature adicional — era el prerequisito de todo lo demás. El onboarding se restructuró completamente alrededor de este principio. Nada podía lanzarse sin que el motor funcionara.L'automatització no era una feature addicional — era el prerequisit de tot allò altre. L'onboarding, el dashboard i la proposta de valor completa depenien que el motor funcionés abans de construir qualsevol altra cosa.

02

94% minimum confidence or flag for manual review94% de confiança mínima ou sinalizar para revisão manual94% di confidenza minima o segnalazione per revisione manuale94% de confianza mínima o marcar para revisión manual94% de confiança mínima o marcar per a revisió manual

If the automatic classification had less than 94% confidence on a transaction, the system did not classify — it flagged for review. Controlled false positives over false negatives.Se a classificação automática tinha menos de 94% de confiança numa transação, o sistema não classificava — sinalizava para revisão. Falsos positivos controlados sobre falsos negativos.Se la classificazione automatica aveva meno del 94% di confidenza su una transazione, il sistema non classificava — contrassegnava per revisione. Falsi positivi controllati rispetto ai falsi negativi.Si la clasificación automática tenía menos del 94% de confianza en una transacción, el sistema no clasificaba — marcaba para revisión del usuario. La confianza es el activo más frágil de un producto de gestión de dinero.Si la classificació automàtica tenia menys del 94% de confiança en una transacció, el sistema no classificava — marcava per a revisió. Falsos positius controlats sobre falsos negatius.

03

Under 5 minutes from registration to the first dashboard (!)Menos de 5 minutos desde o registo até ao primeiro dashboard (!)Meno di 5 minuti dalla registrazione al primo dashboard (!)Menos de 5 minutos desde el registro hasta el primer dashboard (!)Menys de 5 minuts des del registre fins al primer dashboard (!)

That was the only KPI I tracked in every sprint. Obsessively. Not model accuracy, not the number of CFDIs processed — user time. The goal was to eliminate friction, not just reduce it.Esse era o único KPI que eu media em cada sprint. Até à obsessão. Não a precisão do modelo, não o número de CFDIs processados — o tempo do utilizador. O objetivo era eliminar o atrito, não só reduzi-lo.Quello era l'unico KPI che misuravo in ogni sprint. Fino all'ossessione. Non la precisione del modello, non il numero di CFDI elaborati — il tempo dell'utente. L'obiettivo era eliminare l'attrito, non solo ridurlo.Ese era el único KPI que yo medía en cada sprint. Hasta la obsesión. No la precisión del modelo, no el número de CFDIs procesados — el tiempo del usuario. El objetivo era eliminar la fricción, no solo reducirla.Aquell era l'únic KPI que jo mesurava en cada sprint. Fins a l'obsessió. No la precisió del model, no el nombre de CFDIs processats — el temps de l'usuari. L'objectiu era eliminar la fricció, no només reduir-la.

Weeks 1–3Semanas 1–3Settimane 1–3Semanas 1-3Setmanes 1–3
Complete mapping of the SAT API. Identification of the 12 most frequent CFDI types. Classification schema design with the tax team.Mapeamento completo da API do SAT. Identificação dos 12 tipos de CFDI mais frequentes. Design do schema de classificação com a equipa fiscal.Mappatura completa dell'API del SAT. Identificazione dei 12 tipi di CFDI più frequenti. Design dello schema di classificazione con il team fiscale.Mapeado completo de la API del SAT. Identificación de los 12 tipos de CFDI más frecuentes. Diseño del schema de clasificación con el equipo fiscal.Mapeig complet de la API del SAT. Identificació dels 12 tipus de CFDI més freqüents. Disseny de l'schema de classificació amb l'equip fiscal.
Weeks 4–6Semanas 4–6Settimane 4–6Semanas 4-6Setmanes 4–6
XML parser built. First version of the classification model. Initial accuracy: 78% — below the minimum threshold.Construção do parser XML. Primeira versão do modelo de classificação. Precisão inicial: 78% — abaixo do limiar mínimo.Costruzione del parser XML. Prima versione del modello di classificazione. Precisione iniziale: 78% — al di sotto della soglia minima.Construcción del parser XML. Primera versión del modelo de clasificación. Precisión inicial: 78% — por debajo del umbral mínimo.Construcció del parser XML. Primera versió del model de classificació. Precisió inicial: 78% — per sota del llindar mínim.
Weeks 7–8 — MVP in stagingSemanas 7–8 — MVP em stagingSettimane 7–8 — MVP in stagingSemanas 7-8 — MVP en stagingSetmanes 7–8 — MVP en staging
Full system in test environment. Onboarding time: 3:47 min. Accuracy: 91.3% — still below the launch threshold.Sistema completo em ambiente de testes. Tempo de onboarding: 3:47 min. Precisão: 91,3% — ainda abaixo do limiar de lançamento.Sistema completo in ambiente di test. Tempo di onboarding: 3:47 min. Precisione: 91,3% — ancora al di sotto della soglia di lancio.Sistema completo en entorno de pruebas. Tiempo de onboarding: 3:47 min. Precisión: 91,3% — aún por debajo del umbral de lanzamiento.Sistema complet en entorn de proves. Temps d'onboarding: 3:47 min. Precisió: 91,3% — encara per sota del llindar de llançament.
Weeks 9–10 — LaunchSemanas 9–10 — LançamentoSettimane 9–10 — LancioSemanas 9-10 — LanzamientoSetmanes 9–10 — Llançament
Model refinement with 1,200 manually labelled CFDIs. Accuracy: 94.2%. Production launch. First post-launch cohort: 79% activation.Refinamento do modelo com 1.200 CFDIs etiquetados manualmente. Precisão: 94,2%. Lançamento em produção. Primeira coorte pós-lançamento: 79% de ativação.Raffinamento del modello con 1.200 CFDI etichettati manualmente. Precisione: 94,2%. Lancio in produzione. Prima coorte post-lancio: 79% di attivazione.Refinamiento del modelo con 1.200 CFDIs etiquetados manualmente. Precisión: 94,2%. Lanzamiento en producción. Primera cohorte post-lanzamiento: activación del 79%.Refinament del model amb 1.200 CFDIs etiquetats manualment. Precisió: 94,2%. Llançament en producció. Primera cohort post-llançament: activació del 79%.
Dashboard financiero Nómada · App móvil

Foto 4 — Producto en uso

Month 10 post-launch.
The numbers.
Mês 10 pós-lançamento.
Os números.
Mese 10 post-lancio.
I numeri.
Mes 10 post-lanzamiento.
Los números.
Mes 10 post-llançament.
Els números.

MetricMétricaMetricaMétricaMètricaBefore AI engineAntes do motor IAPrima del motore IAAntes del motor IAAbans del motor IAMonth 3Mês 3Mese 3Mes 3Mes 3Month 10Mês 10Mese 10Mes 10Mes 10
Onboarding activationAtivação em onboardingAttivazione in onboardingActivación en onboardingActivació en onboarding29%74%81%
Average onboarding timeTempo médio de onboardingTempo medio di onboardingTiempo medio de onboardingTemps mitjà d'onboarding47 min4 min3,5 min
Monthly churnChurn mensalChurn mensileChurn mensualChurn mensual19%7,2%4,8%
MRRMRRMRRMRRMRR$31.000 MXN$98.000 MXN$287.000 MXN
Paying usersUtilizadores pagantesUtenti pagantiUsuarios de pagoUsuaris de pagament2106801.940
90-day retentionRetenção a 90 diasRetention a 90 giorniRetención a 90 díasRetenció a 90 dies21%58%74%
NPSNPSNPSNPSNPS284771
Support tickets per userTickets de suporte por utilizadorTicket di supporto per utenteTickets de soporte por usuarioTickets de suport per usuari2,3/mes0,6/mes0,4/mes
AI classification accuracyPrecisão classificação IAPrecisione classificazione IAPrecisión clasificación IAPrecisió classificació IA91,3%96,7%
MRR evolution — Before vs. after the automation engineEvolução MRR — Antes vs. depois do motor de automatizaçãoEvoluzione MRR — Prima vs. dopo il motore di automazioneEvolución MRR — Antes vs. después del motor de automatizaciónEvolució MRR — Abans vs. després del motor d'automatització
M-6M-5M-4M-3LaunchM+2M+4M+6M+10
MRR pre-engine (declining)MRR pré-motor (decrescente)MRR pre-motore (decrescente)MRR pre-motor (decreciente)MRR pre-motor (decreixent)
MRR post-engineMRR pós-motorMRR post-motoreMRR post-motorMRR post-motor

UX improves what works.
Automation eliminates what should not exist.
A UX melhora o que funciona.
A automatização elimina o que não deveria existir.
La UX migliora ciò che funziona.
L'automazione elimina ciò che non dovrebbe esistere.
UX mejora lo que funciona.
Automatización elimina lo que no debería existir.
La UX millora allò que funciona.
L'automatització elimina allò que no hauria d'existir.

The distinction matters. In Nómada's case, the difference between the two was the difference between a product with improved friction and a product with friction eliminated.A distinção importa. No caso da Nómada, a diferença entre as duas era a diferença entre um produto com fricção melhorada e um produto com fricção eliminada.La distinzione è importante. Nel caso di Nómada, la differenza tra le due era la differenza tra un prodotto con attrito migliorato e un prodotto con attrito eliminato.La distinción importa. En el caso de Nómada, la diferencia entre ambas era la diferencia entre un producto viable y un producto que iba a necesitar una ronda de emergencia en seis meses.La distinció importa. En el cas de Nómada, la diferència entre totes dues era la diferència entre un producte amb fricció millorada i un producte amb fricció eliminada.

The bottleneck was in the place the team had spent months avoiding calling a bottleneck — because fixing it required deep technical work and produced no feature to show at the next all-hands. UX improvements were visible. Background automation was invisible — until the retention numbers changed.O estrangulamento estava no lugar que a equipa evitava há meses chamar de estrangulamento — porque corrigi-lo requeria trabalho técnico profundo e não produzia nenhuma feature para mostrar no próximo all-hands. As melhorias de UX eram visíveis. A automatização de fundo era invisível — até que os números de retenção mudaram.Il collo di bottiglia era nel posto che il team evitava da mesi di chiamare collo di bottiglia — perché correggerlo richiedeva un lavoro tecnico profondo e non produceva nessuna feature da mostrare al prossimo all-hands. I miglioramenti UX erano visibili. L'automazione in background era invisibile — finché i numeri di retention non sono cambiati.El cuello de botella estaba en el lugar que el equipo llevaba meses evitando llamar cuello de botella, porque arreglarlo requería trabajo técnico profundo y no producía ninguna feature que mostrar en el próximo all-hands. Las mejoras de UX eran visibles. La automatización de fondo era invisible — hasta que los números de retención cambiaron.El coll d'ampolla estava al lloc que l'equip portava mesos evitant anomenar coll d'ampolla — perquè arreglar-lo requeria treball tècnic profund i no produïa cap feature per mostrar al proper all-hands. Les millores de UX eren visibles. L'automatització de fons era invisible — fins que els números de retenció van canviar.

"We had been making it easier to use something that should not exist.
When we removed it, the product changed category."
"Tínhamos estado a tornar mais fácil de usar algo que não deveria existir.
Quando o eliminámos, o produto mudou de categoria."
"Stavamo rendendo più facile usare qualcosa che non avrebbe dovuto esistere.
Quando l'abbiamo eliminato, il prodotto ha cambiato categoria."
"Habíamos estado haciendo más fácil de usar algo que no debería existir.
Cuando lo eliminamos, el producto se convirtió en otro."
"Havíem estat fent més fàcil d'usar alguna cosa que no hauria d'existir.
Quan la vam eliminar, el producte va canviar de categoria."

Role in this projectPapel neste projetoRuolo in questo progettoRol en este proyectoRol en aquest projecte

DiagnosisDiagnósticoDiagnosiDiagnósticoDiagnòstic
Recorrido completo del onboarding como usuario real en la primera semana. Análisis de cohortes de activación y retención.
DiscoveryDiscoveryDiscoveryDiscoveryDiscovery
Protocolo de entrevistas con tres segmentos. 18 llamadas en 3 semanas. Identificación del patrón común.
Business caseBusiness caseBusiness caseBusiness caseBusiness case
Documento de dos escenarios financieros a 18 meses. Presentación y aprobación en board.
ExecutionExecuçãoEsecuzioneEjecuciónExecució
Definición de los tres principios no negociables. Mantenimiento del scope durante las diez semanas de desarrollo.

SkillsCompetènciesCompetenzeSkillsCompetències

Cohort Analysis User Research AI/ML Product Board Presentation Fintech · LATAM Onboarding Optimization P&L Thinking